65. Aangelijnd

De ochtend was nog maar net begonnen. De zon deed zijn best om te ontwaken. De Atlantische Oceaan lag niet stil, dat deed hij nooit, maar hij leek zich die morgen nog een beetje in te houden. De Freja Luna gleed door een lange, trage deining alsof het schip zelf ook nog niet helemaal wakker was. De lucht kleurde langzaam lichter boven de horizon. Eerst donkerblauw, toen grijs, daarna voorzichtig goud. Wind had besloten om uit te slapen en was niet te bekennen. De motor liet zijn 8 cilinders bijna geluidloos draaien. De meiden hadden de zeilen zorgvuldig binnen gehaald. Emma zat in de kuip met een mok thee tussen haar handen. Ze dronk er nauwelijks van. Ze hield hem vooral vast omdat het iets was om vast te houden. Eline zat naast haar, met haar knieën opgetrokken onder haar vest. Haar blonde haar waaide telkens voor haar gezicht, maar ze deed geen moeite het weg te strijken. Ze keek naar de horizon alsof daar ergens iets te vinden was wat ze al een hele tijd kwijt was. Geen van beiden zei veel. Dat hoefde ook niet. Soms was zwijgen aan boord van de Freja Luna geen leegte, maar juist een gesprek zonder woorden. Toen kraakte het trapje vanuit de kajuit. Even later verscheen Eva boven. Nog half slaperig. Blonde haren alle kanten op. Blote voeten op het dek. Een veel te groot vest om haar schouders, waarvan niemand meer precies wist van wie het oorspronkelijk was geweest. Ze bleef even staan en keek naar Emma en Eline.

“Goedemorgen,” zei ze zacht.
Emma keek op.
“Goedemorgen.”
Eline bromde iets wat waarschijnlijk ook goedemorgen moest voorstellen, maar meer klonk alsof iemand een boos zeehondje wakker had gemaakt. Eva glimlachte flauwtjes, maar haar blik bleef hangen bij Eline. Toen bij Emma. Toen weer bij Eline. Ze kende die stilte. Niet de gewone stilte van slaapgebrek. Niet de stilte van een vroege wacht. Dit was een andere stilte. Zwaarder. Een stilte waar iets onder zat. Eva stapte de kuip in.

“Ik kom jullie aflossen,” zei ze. “Frida vond dat het tijd werd dat jullie gingen slapen voordat jullie straks zelf op de automatische piloot overschakelen.”
“Wij functioneren uitstekend,” zei Eline.
“Je hebt je thee nog niet aangeraakt.”
“Dat is strategisch.”
“Dat is koud.”
“Ook strategisch.”
Eva ging niet mee in het spelletje. Niet helemaal. Ze bleef staan, haar hand op de rugleuning van de kuipbank.
“Wat is er aan de hand?”
Emma keek naar de zee. Ze slikte even.
“Oude herinneringen,” zei ze toen.
Meer niet. Maar het was genoeg. Eva’s gezicht veranderde meteen. Niet overdreven. Niet dramatisch. Alleen haar ogen werden zachter. Ze keek naar Eline. Eline deed alsof ze niets merkte. Ze keek strak naar de horizon, alsof ze daar ineens dringend verantwoordelijk voor was. Eva zei niets.Ze liep om de tafel in de kuip heen, bukte een beetje en sloeg zonder waarschuwing haar armen om Eline heen. Eline verstijfde. Niet omdat ze het niet wilde. Maar omdat juist dit soort dingen haar soms overviel. Ze kon omgaan met storm, met harde wind, met gekibbel, met opdrachten, met kaarten, met grappen en zelfs met vaders die net iets te veel zagen. Maar een knuffel op het juiste moment, zonder dat ze erom gevraagd had, was gevaarlijker dan windkracht acht.

“Eva,” mompelde ze.
“Stil maar,” zei Eva.

En toen trok ze haar dichter tegen zich aan. Niet vluchtig. Niet zo’n snelle zussenknuffel van kom op, klaar, verder. Dit was een echte omhelzing. Eva hield haar vast alsof ze met haar armen een soort veilige plek kon maken midden op de oceaan. Eén hand lag op Eline’s rug. De andere streek langzaam over haar haar, voorzichtig, alsof Eline veel kleiner was dan ze zelf wilde toegeven. Eline probeerde eerst nog rechtop te blijven zitten. Stoer. Nuchter. Onaangedaan. Maar langzaam zakte ze toch tegen Eva aan. Haar schouders gingen iets omlaag. Haar kin kwam tegen Eva’s vest. Haar handen, die eerst nog stijf op haar eigen knieën lagen, bewogen uiteindelijk aarzelend omhoog. En toen sloeg ze haar armen om Eva heen. Niet stevig in het begin. Meer alsof ze even moest testen of het mocht. Eva merkte het. Ze drukte haar zusje nog iets dichter tegen zich aan.

“We zijn er voor je,” fluisterde ze. “Echt. Ook als je niets zegt. Ook als je doet alsof alles prima is. Ook als je zo irritant dapper probeert te zijn.”
Eline snoof.
“Ik ben niet irritant dapper.”
“Jawel.”
“Ik ben gewoon normaal dapper.”
“Dat bestaat niet.”
Emma glimlachte door haar vochtige ogen heen.
Eva liet Eline nog niet los.
“Je hoeft het niet alleen te doen,” zei ze zacht. “Mama missen. Herinneringen vasthouden. Bang zijn dat je dingen vergeet. Dat hoef je niet in je eentje te dragen.”

Eline ademde diep in. Een bibberige ademhaling. Precies klein genoeg om te doen alsof niemand het hoorde. Maar iedereen hoorde het. Emma keek weg naar de zee, niet omdat ze niet wilde kijken, maar omdat ze Eline de ruimte gunde om niet bekeken te worden. Eva voelde dat ook. Ze zei verder niets. Ze hield haar alleen maar vast. Een meeuw scheerde laag over het water. De Freja Luna kraakte zacht onder hen. En heel even leek de ochtend stil te staan.

Toen mompelde Eline tegen Eva’s vest:
“Je knijpt me wel bijna dood.”
Eva glimlachte.
“Mooi. Dan weet je tenminste dat ik er ben.”
“Dat wist ik al.”
“Dan weet je het extra.”

Eline liet een klein lachje horen. Niet groot. Niet uitbundig. Maar echt. Eva gaf haar nog één stevige kneep en liet haar toen langzaam los. Niet abrupt. Alsof ze wilde zeggen dat Eline zelf mocht bepalen wanneer het genoeg was.

Emma keek naar Eva.
“Dank je,” zei ze zacht.
Eva knikte.
“Ga slapen, jullie allebei.”
“Ja moeder,” zei Eline.
Eva trok een wenkbrauw op.
“Wil je nog een knuffel?”
Eline stond meteen op.
“Nee hoor. Ik ben al onderweg.”

Emma lachte zacht, pakte haar mok en stond ook op. Samen verdwenen ze naar beneden. Maar slapen kwam er voorlopig nog niet van. Want eerst was er ontbijt. En aan dat ontbijt ging alles volledig mis. Iedereen zat inmiddels rond de kajuittafel. Frida had brood klaargelegd, Eva schonk thee in, Alyssa zat met een gezicht alsof ze veel te veel informatie wist en daar elk moment misbruik van kon maken. Ik kwam als laatste binnen. Ik keek de tafel rond. En wist meteen: hier hangt iets in de lucht. Eline zat namelijk opvallend rechtop. Te rechtop. Dat deed ze alleen als ze probeerde onschuldig te lijken. Emma zat naast haar met rode wangen van ingehouden lachen. Alyssa keek van Emma naar Eline en weer terug. Frida smeerde heel geconcentreerd boter op haar brood, maar haar mondhoek trilde. Eva keek in haar mok alsof daar een heel interessant weerbericht in stond. Ik ging zitten.

“Goed,” zei ik. “Wat heb ik gemist?”
Het bleef één seconde stil. Eén seconde maar.

Toen zei Alyssa:
“Bjorn.”
“Ja dat heb ik meegekregen vannacht, ik denk de noordelijk halfrond heeft dat wel gehoord.” zei ik
Eline liet haar brood bijna vallen.
“Nee.”
Emma barstte meteen in lachen uit.
“Bjorn?”
“Ja,” zei Alyssa. “Of moeten we zeggen: de internationale diplomatieke betrekkingen tussen Noorwegen en Eline zijn gisteren aanzienlijk verbeterd?”
“Alyssa,” siste Eline.
Frida legde haar mes neer. “Ik vind dat we dit volwassen moeten bespreken.”
“Dank je,” zei Eline opgelucht.
Frida knikte ernstig.
“Hoe lang duurde de kus?”
Eline keek haar aan alsof ze zojuist verraden was door haar eigen regering.
“Jij ook al?”
Eva hield het niet meer en begon te lachen. Ik nam een slok koffie.
“Wacht even. Welke kus precies?”
“Frida!” riep Eline.“Nou, ik vraag het alleen voor de duidelijkheid. Er schijnt hier informatie rond te gaan waar de kapitein niet officieel over is ingelicht.”
Emma veegde haar tranen van het lachen weg.
“Het was echt lief.”
Eline wees naar haar.
“Jij zou zwijgen.”
“Ik heb niet gezworen.”
“Dat heb je wel bijna gedaan.”
“Bijna telt niet op zee.”
Alyssa leunde voorover.
“Vertel nog eens, Emma. Vooral het stukje waar Bjorn eerst heel stoer deed en daarna ineens niet meer wist hoe woorden werkten.”
Emma grijnsde.
“Nou, hij stond dus bij de steiger. En hij zei iets heel gewoons. Volgens mij iets als: ‘Fijne reis straks.’”
“Dat was normaal,” verdedigde Eline zich.
“Ja,” zei Emma. “Tot jij zei dat je hem misschien zou missen.”
Alyssa sloeg met haar hand op tafel.
“Misschien?”
Frida keek zogenaamd serieus naar Eline.
“Dat is nautisch gezien een vrij zware verklaring.”
“Hou op.”
“Windkracht zeven in romantische richting,” zei Eva.
Ik knikte.
“Met kans op vlinders.”
Eline keek mij vernietigend aan.
“Pap.”
“Wat?”
“Jij moet aan mijn kant staan.”
“Ik sta aan jouw kant.”
“Je lacht.”
“Van binnen.”
“Je gezicht doet mee.”
Alyssa hapte naar adem van het lachen. Emma probeerde het verhaal, wat ze die nacht had gehoord, verder te vertellen, maar moest steeds opnieuw beginnen.
“En toen keek hij dus naar haar. Echt zo’n blik van: o jee, dit meisje zegt iets liefs en ik heb geen enkel plan meer.”
“Dat klopt niet,” zei Eline.
“Dat klopt helemaal,” zei Emma.
“Hij had wel een plan.”
“Wat dan?”
Eline zweeg. Iedereen boog zich tegelijk iets naar voren. Eline werd rood. Niet overdreven rood. Maar genoeg.
“Hij pakte mijn hand,” zei ze uiteindelijk zacht.
Het werd ineens iets rustiger aan tafel. Zelfs Alyssa hield even haar mond. Eline keek naar haar bord. “Hij zei dat hij het jammer vond dat hij niet mee kon. Dat hij niet wist wanneer hij me weer zou zien. En toen zei ik dat hij niet zo moest kijken alsof ik al aan de andere kant van de wereld was.”
Emma glimlachte.
“En toen zei hij?”
Eline rolde met haar ogen, maar haar mond trok toch omhoog.
“Toen zei hij dat het voor hem ongeveer zo voelde.”
Eva legde haar hand op haar hart.
“O, help.”
Alyssa fluisterde dramatisch:
“Man overboord. Recht in de liefde gevallen.”
Frida keek naar mij.
“Kunnen we daar een noodprocedure voor maken?”
“Niet nodig,” zei ik. “Volgens mij is dit al gezonken.”
“Pap!”
“Wat? Ik bedoel zijn verdediging.”
Emma ging verder.
“En toen zei Eline dus iets heel stoers.”
“Emma,” waarschuwde Eline.
“Ze zei: ‘Als je nog langer zo kijkt, moet je me wel kussen, want anders wordt het alleen maar ongemakkelijk.’”

De tafel ontplofte. Eva sloeg haar hand voor haar mond. Alyssa schoof bijna van de bank. Frida boog haar hoofd over de tafel alsof ze bad om kracht. Ik keek naar Eline.

“Dat heb jij gezegd?”
Eline trok haar kin iets omhoog.
“Ja. En?”
Ik knikte langzaam.
“Daar heb ik eigenlijk best respect voor.”
“Dank je.”
“Volledig onverantwoord, maar duidelijk.”
Alyssa kon nauwelijks praten.
“En toen deed hij het gewoon?”
Emma knikte enthousiast.
“Ja. Maar eerst keek hij alsof hij toestemming vroeg aan de hele haven.”
“Dat deed hij niet,” zei Eline.
“Hij keek zelfs bijna naar een meeuw,” zei Emma.
“Die meeuw had er niets mee te maken.”
“Misschien wilde hij getuigen.”
Eva lachte zo hard dat ze haar thee moest wegzetten.
“En toen?” vroeg Frida.
Eline zuchtte diep.
“Toen kuste hij me.”
Een paar seconden was het echt stil. Niet plagend. Niet luid. Gewoon even warm. Eline keek naar haar brood. “En het was lief. Niet overdreven. Niet raar. Gewoon… lief.”

Ik keek naar Eline.
“En jij?”
“Wat ik?”
“Wat voelde jij?”
Ze keek me wantrouwig aan.
“Is dit een vadergesprek?”
“Nee. Een ontbijtgesprek.”
“Dat is erger.”
Toch werd haar gezicht zachter.
“Ik kreeg vlinders in mijn buik,” zei ze uiteindelijk. “En dat vond ik stom.”
“Waarom stom?” vroeg Eva.
“Omdat vlinders onhandig zijn. Je kunt er niets mee. Ze vliegen maar wat rond en doen alsof zij het beter weten.”
Ik knikte. “Dan moet je ze vooral niet opeten.”
Eline wees meteen naar mij.
“Kijk. Dat zei jij dus ook al. Daarom vertel ik jou niets meer.”
“Een uitstekend voornemen. Jammer dat het nooit lukt.”
Frida hief haar mok.
“Op Bjorn.”
“Niet doen.”
Alyssa hief haar glas chocolade melk.
“Op de kus.”
“Zeker niet doen.”
Eva glimlachte.
“Op Eline, die soms doet alsof ze van steen is, maar ondertussen gewoon verliefd kijkt naar jongens op steigers.”

Eline gooide een servet naar haar. Maar ze lachte. En dat was misschien nog wel het mooiste van alles. Na het ontbijt waren Emma en Eline eindelijk echt klaar met hun wacht. Ze verdwenen samen naar hun hut.
“Slapen,” riep ik ze na.
“Ja hoor,” riep Emma.
“Direct,” riep Eline.
Dat was natuurlijk gelogen.

Want nog geen vijf minuten later klonk er gegiechel uit hun cabine. Daarna een gesmoorde stem van Eline: “Dat heb ik dus niet zo gezegd!” Emma’s stem antwoordde:
“Jawel. Letterlijk.”
“Niet letterlijk.”
“Bijna letterlijk.”
“Bijna telt niet op zee, dat zei jij zelf!”

Daarna volgde opnieuw gelach. Een kussen bonkte tegen de wand. Iemand siste dat de ander stil moest zijn. Vervolgens werd er nog harder gelachen. Het bleef nog lang onrustig in hun cabine. Niet angstig. Niet verdrietig. Gewoon meisjesachtig onrustig. En na alles wat er de laatste tijd door dat schip was gegaan, vond ik dat eigenlijk een prachtig geluid. Boven probeerde de rest van ons de dag rustig te beginnen. Dat lukte precies twaalf minuten.

Toen klonk vanuit de kajuit:“Eva.”
Alleen al de manier waarop Alyssa haar naam zei, voorspelde weinig goeds. Eva zat aan de tafel met een stuk brood in haar hand.
“Ja?”
Alyssa stond bij de trap naar de hutten. Haar armen over elkaar. Haar blik scherp.
“Heb jij iets van mij geleend?”
Eva keek onmiddellijk te onschuldig.
Dat was haar eerste fout.
“Wat bedoel je?”
Alyssa’s ogen werden kleiner.
“Dat is geen antwoord.”

Frida keek op van haar boek. Ik bleef heel bewust naar mijn koffie kijken. Eva nam een hap brood.

“Misschien.”
“Misschien?”
“Ja.”
“Eva.”
“Het kan zijn.”
“Het kan zijn?”
“Dat ik per ongeluk… iets heb gebruikt.”
Alyssa ademde diep in.
“Mijn sokken.”

Frida’s hoofd schoot omhoog. Ik kneep mijn ogen dicht. Daar gingen we. Eva keek naar beneden alsof ze hoopte dat het onderwerp vanzelf zou verdwijnen.

“Nou ja… geleend klinkt zo zwaar.”
Alyssa wees naar haar.
“Je hebt mijn sokken aan?”
Eva keek beledigd.
“Niet op die toon.”
“Welke toon wil je dan hebben voor deze situatie?”
“Een iets minder beschuldigende.”
“Jij draagt mijn sokken!”
“Volgens mij is dat juist heel verbindend als zussen.”
Alyssa keek haar aan.
“Verbindend?”
Eva knikte.
“Familieband.”
“Dit is geen familieband. Dit is textieldiefstal.”
Frida legde haar boek langzaam neer.

“Wacht even. Voor de duidelijkheid. We hebben aan boord wind, golven, navigatie, zeilstanden, voedselvoorraad en slaaptekort. En jullie starten een crisis over een paar sokken?”
Alyssa wees direct naar haar.
“Jij zou ook boos zijn.”
Frida dacht even na.

“Alleen als het mijn geluk sokken zijn”

Eva begon te lachen. Alyssa draaide zich naar mij.
“Pap. Zeg er iets van.”

Ik nam rustig een slok koffie. “Ik vind dat ik als vader niet gemachtigd ben om uitspraken te doen over sokken van bijna volwassen dochters. Maar wat maakt het uit jullie hebben allemaal dezelfde maat.”
“Lafaard,” zei Frida.
“Overlevingsstrategie,” zei ik.Eva wees naar mij.
“Verstandig man.”

Ik schoof mijn koffie opzij, omdat ik inmiddels genoeg ervaring had om te weten dat vloeistoffen en dochters in chaos geen goede combinatie waren.

Vanuit de hut klonk Eline’s stem:
“Kunnen mensen hier proberen te slapen?”
Alyssa riep terug:
“Eva draagt mijn sokken!”
Het bleef even stil.
Toen klonk Eline:
“Dat is goor maar ook heel interessant. Wacht, ik kom eraan.”
Emma’s stem volgde slaperig:
“Nee, Eline, we gingen slapen.”
“Dit is geschiedenis.”

Even later verscheen Eline half uit de hut, haar haar door de war, haar gezicht nog moe, maar haar ogen vol plezier. Ze keek naar Eva. Toen naar Alyssa.

Toen naar Frida met het notitieboek. “Waarom is er een administratie voor sokken?”
Frida hield het boek omhoog.
“Orde moet er zijn.”
Eline knikte ernstig.
“Schrijf op: Eva, verdachte sokkenbezetting, motief onbekend.”
Emma verscheen achter haar en leunde tegen de deurpost.
“Jullie zijn allemaal niet goed.”
“Dat wisten we al,” zei Alyssa.

Daarna werd het compleet chaos. Niet gevaarlijk. Niet boos. Gewoon Freja Luna-chaos. Een sok werd als bewijsstuk op tafel gelegd. Frida eiste getuigenverklaringen. Eva beweerde dat ze handelde uit noodzaak omdat haar eigen was nog nat was. Alyssa noemde dat een zwakke verdediging. Eline stelde voor om alle sokken voortaan namen te geven. Emma zei dat ze terug naar bed ging zodra iemand het woord sok nog één keer gebruikte. Ik zei niets. Ik keek alleen naar mijn dochters. Blond haar door elkaar. Gelach in de kajuit. Een oceaan om ons heen. En ergens voelde het alsof Luna, als ze dit had kunnen zien, haar hoofd zou hebben geschud. En daarna harder had gelachen dan wij allemaal.

Rond het middaguur veranderde de zee. Eerst bijna ongemerkt. De Freja Luna begon iets zwaarder te rollen. De wind draaide een paar graden. De golven werden korter en steiler. Aan de horizon schoof een donkere band wolken dichterbij. Frida merkte het als eerste. Ze keek naar buiten, toen naar de instrumenten.

“Pap?”
“Ik zie het.”

De grappen stierven niet meteen weg, maar ze werden zachter. Iedereen voelde dat de sfeer aan boord verschoof. De oceaan had lang genoeg meegeluisterd naar ons ondergoeddrama en besloot blijkbaar dat het tijd was voor haar eigen bijdrage. Binnen een uur trok de wind stevig aan. De lucht werd donkerder. Windstoten grepen in de zeilen en lieten de verstaging zingen. De Freja Luna begon krachtiger door de golven te snijden. Water sloeg af en toe over het dek en gleed sissend naar achteren.

“Reddingsvesten aan, dit wordt heftig.” zei ik.

Niemand maakte een grap. Niet meteen tenminste. Dat zei genoeg.

“Veiligheidslijnen controleren. Niemand naar buiten zonder aangelijnd te zijn. Ook niet heel even. Ook niet omdat je denkt dat je iets snel kunt pakken. Ook niet omdat je Eline heet.”
Eline, inmiddels half wakker en weer half serieus, stak haar hand op.
“Waarom word ik apart genoemd?”
“Omdat jij jezelf kent.”
“Sterk punt.”
Eva klikte haar lijn vast en keek naar Alyssa.
“Als ik overboord sla, red je me dan?”
Alyssa keek haar droog aan.
“Hangt ervan af of je mijn onderbroekje nog aan hebt.”
Zelfs Frida moest lachen.
“Focus,” zei ze daarna. “Allemaal.”

Dat deed ze goed. Dat deed ze steeds beter. De wind nam verder toe. Niet zomaar een stevige bries, maar harde, onvoorspelbare stoten die het schip soms plotseling opzij duwden. De Freja Luna kon het hebben. Daar was ze voor gebouwd. Donkerblauw, sterk, betrouwbaar, één mast, Noorse vlag achterop, teak nat van het buiswater. Maar wij moesten haar wel serieus nemen. Iedereen buiten werd aangelijnd.

Niemand zou vandaag ongewild gaan zwemmen. Eline keek naar het schuimende water naast de romp.
“Pap?”
“Ja?”
“Voor de duidelijkheid: vrijwillig zwemmen staat ook niet op het programma?”
“Nee.”
“Mooi. Want de Atlantische Oceaan ziet eruit alsof hij vandaag chagrijnig wakker is geworden.”
Frida keek naar de golven.
“Hij heeft waarschijnlijk gehoord van het ondergoedregister.”
Eva trok haar capuchon strakker om haar hoofd.
“Zelfs de oceaan wil daar afstand van nemen.”
Alyssa grijnsde.
“Zolang hij mijn spullen maar niet leent.”

Een harde windstoot sloeg tegen het schip. De Freja Luna helde over. Iedereen greep automatisch vast. Geen paniek. Wel aandacht. Precies zoals het moest. Ik keek naar mijn dochters. Frida bij de navigatie, kalm maar alert. Eva stevig aangelijnd, haar blik scherp. Alyssa met humor in haar ogen, maar haar handen precies waar ze moesten zijn. Eline kleiner dan de rest, maar met die bekende koppigheid in haar houding. Emma stond in de kajuitingang, nog moe, maar wakker genoeg om te weten dat dit geen dag was om diep te slapen. De wind gierde door de verstaging. De zee werd donker. De Freja Luna stampte door. En ondanks alles voelde ik iets wat moeilijk uit te leggen was. Niet rust. Daarvoor was de zee te wild. Niet zorgeloosheid. Daarvoor waren de golven te hoog. Maar vertrouwen. In het schip. In de meiden. In ons en mijn onbiologische dochter. En misschien was dat precies wat deze reis ons steeds opnieuw probeerde te leren. Dat verdriet en chaos, liefde en ruzie, angst en gelach allemaal naast elkaar konden bestaan.

Zelfs op een ochtend waarop iemand oude herinneringen had opgehaald, een kus uitgebreid was besproken, een onderbroekje bijna een familiecrisis had veroorzaakt en de Atlantische Oceaan besloot dat het tijd werd om iedereen weer even met beide voeten op het dek te zetten.

Aangelijnd, uiteraard.

Want niemand zwemt vandaag.